In de komende maanden worden deze 9 vissen verder toegelicht met persoonlijke verhalen.
1. Wat doe jij aan zelfzorg?
Dit vroeg mijn huisartsenopleider aan mij in mijn eerste jaar, jaren terug in 2012. Het was in een periode waarin ik in korte tijd moeder was geworden, mijn promotieonderzoek afgerond had en aan mijn huisartsenopleiding was begonnen. Talking about life-events, zei een specialist tegen mij toen ik dat allemaal vertelde. Het was een tijd waar een burn-out op de loer lag.
Ik meen dat ik mijn opleider vrij blank aankeek. Ik heb nog nooit van het begrip gehoord. Wat betekent dat? Maar in gedachten hoorde ik mijzelf al ratelen. Zelfzorg. Zelf zorg.. Voor mij zelf zorgen? Doe ik dat niet dan?! De vraag raakte mij. Natuurlijk zorg ik voor mijzelf! Of.. niet soms? Mijn opleider lichtte toe: dit begrip gaat voorbij het dagelijkse en noodzakelijke eten, drinken, slapen.. Zelfzorg is ook goed voor jezelf zorgen, niet alleen fysiek, maar ook mentaal.
Als huisarts juich ik zelfzorg bij patiënten toe. Want niet alle lichamelijke problemen zijn medisch van oorsprong. Het helpt soms stil te staan en bewust te zijn van wat het eigen lijf nodig heeft, wat het eigen doen-en-laten van invloed kan zijn op het dagelijks welbevinden. Zelfzorgmedicijnen en zelfzorghulpmiddelen die bij de apotheek of drogist zonder recept verkrijgbaar zijn, kunnen aan de zelfzorg van een persoon bijdragen. Denk aan middelen tegen pijn, maagklachten, verkoudheid, diarree, maar ook verbandmiddelen, thermometers, zwangerschapstesten. Sinds 2012 is www.thuisarts.nl het go-to platform waar betrouwbare medische informatie te vinden is voor diverse kwalen, waar o.a. zelfzorgadviezen wordt gegeven.
Naast gezonde voeding en regelmatig bewegen, gaat zelfzorg ook over aandacht voor het mentale welzijn: me-time vrijmaken om te ontspannen in de zon, om op adem te komen van de dagelijkse werkstress. Afspreken met vrienden, samen genieten met je partner en/of leuke dingen doen met je kinderen. Het werk even kunnen loslaten, hoeveel werk er ook nog ligt. Op tijd naar bed om uitgerust en fris op te kunnen staan voor een nieuwe dag met nieuwe uitdagingen. Zelfzorg doe je om in balans te zijn, om gelukkig te zijn, om te vertragen omdat het dagelijks leven al zo gehaast en gejaagd is. Zelfzorg is noodzakelijk! Ik ben op de rand geweest van een burn-out. In de jaren erna heb ik mijn zelfzorg gefinetuned naar o.a. het toepassen van mindfulness, parttime werken, hobby’s hebben en spiritualiteit vinden. En zelfzorg? Die blijft nog altijd een punt van aandacht.
15-6-2025
Door YY Wong